HR 26 november 2024, ECLI:NL:HR:2024:1729

Cassatie in het belang van de wet. Overtreding van voorwaarden bij dadelijk uitvoerbaar verklaarde TBS met voorwaarden, terwijl uitspraak waarbij die is opgelegd nog niet onherroepelijk is. 1. Heeft (executie)rechter (terwijl sprake is van niet onherroepelijk opgelegde, dadelijk uitvoerbaar verklaarde TBS met voorwaarden) bevoegdheid om te beslissen dat verdachte alsnog van overheidswege zal worden verpleegd? 2. Kan TBS in dat stadium al worden verlengd? HR zet uitgangspunten uiteen over dadelijke uitvoerbaarheid van TBS met voorwaarden als uitzondering op hoofdregel dat rechterlijke beslissing niet ten uitvoer wordt gelegd, zolang daartegen nog gewoon rechtsmiddel openstaat en, als dit is aangewend, totdat het is ingetrokken of daarop is beslist. Ad. 1. Het is naar geldend recht niet mogelijk om niet onherroepelijk opgelegde, dadelijk uitvoerbare TBS met voorwaarden ‘om te zetten’ in TBS met verpleging van overheidswege. Wel wijst HR erop dat in voorkomende gevallen de schorsing van voorlopige hechtenis kan worden opgeheven. ’s Hofs oordeel dat erop neerkomt dat (executie)rechter de beslissing kan nemen dat verdachte alsnog van overheidswege zal worden verpleegd, terwijl dadelijk uitvoerbaar verklaarde TBS met voorwaarden nog niet onherroepelijk is, is onjuist. Dat brengt met zich dat ook ’s hofs oordeel dat in dat stadium de TBS met verpleging van overheidswege kan worden verlengd, onjuist is. Ad. 2. Als rechter bij oplegging van TBS met voorwaarden het bevel geeft dat deze maatregel dadelijk uitvoerbaar is, begint termijn van TBS op ogenblik waarop bevel tot dadelijke uitvoerbaarheid van TBS met voorwaarden ingaat. Termijn van nog niet onherroepelijke, dadelijk uitvoerbaar verklaarde TBS (met voorwaarden) kan 2 jaren na begin van die termijn worden verlengd ex art. 38d.2 Sr. Als hof in hoger beroep in strafzaak binnen eerste termijn van 2 jaren in navolging van Rb een dadelijk uitvoerbare TBS met voorwaarden oplegt, geldt die TBS ex art. 38d.1 Sr voor 2 jaren. In dat geval kan (afzonderlijke beslissing op) vordering tot verlenging van TBS achterwege blijven. In geval waarin hof het vonnis Rb vernietigt en het de dadelijke uitvoerbaarheid van TBS met voorwaarden wil beëindigen, moet het ex art. 6:6:6 Sv dadelijke uitvoerbaarheid opheffen. Volgt vernietiging in het belang van de wet.

De uitspraak op rechtspraak.nl