Bijlage 1 Besluit vaststelling beleidsregel 'Slot Enforcement Code': slot Enforcement Code v2.0 (Nederlands)
Besluit vaststelling beleidsregel 'Slot Enforcement Code'
Slot Enforcement Code Misbruik van slots in Nederland Datum: november 2025 Versie: 2.0 De toegang van luchtvaartmaatschappijen tot drukke luchthavens wordt gecoördineerd door middel van slots om een stabiele exploitatie en een efficiënt gebruik van de luchthavencapaciteit te waarborgen. Een luchthaven geeft haar maximale capaciteit aan in termen van milieu-, technische en operationele parameters. Op basis van de specifieke details van een voorgenomen vlucht dient een luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant een slotaanvraag in bij de slotcoördinator. Als een slot wordt toegewezen, heeft de luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant toestemming om op een welbepaalde datum en tijd de gehele voor de uitvoering van een luchtdienst noodzakelijke luchthaveninfrastructuur op een gecoördineerde luchthaven te gebruiken om te landen of op te stijgen. Afwijkingen tussen de voorgenomen en/of daadwerkelijke exploitatie en het toegewezen slot moeten worden vermeden. Dergelijke afwijkingen kunnen van invloed zijn op de stabiele operatie en het efficiënte gebruik van de luchthavencapaciteit; zij kunnen schade toebrengen aan de industriële keten met luchthavenexploitanten, grondafhandelaren, marechaussee, douane, andere luchtvaartmaatschappijen en andere vliegtuigexploitanten en aanbieders van luchtvaartnavigatiediensten (ANSP's). Uiteindelijk komt slotcoördinatie alle belanghebbenden in de sector ten goede door te streven naar een stabiele exploitatie en een efficiënt gebruik van de luchthavencapaciteit en de infrastructuur ervan. Hoewel op de meeste gecoördineerde luchthavens wereldwijd de luchthavencapaciteit grotendeels voldoet aan de vraag van luchtvaartmaatschappijen of andere vliegtuigexploitanten, zijn er wel uitdagingen voor de Nederlandse gecoördineerde luchthavens; op deze luchthavens overtreft de vraag de capaciteit en gelden er strenge milieubeperkingen. Elk seizoen kan een aanzienlijk deel van de slotaanvragen niet worden gehonoreerd tijdens de ee
- • de rollen van twee autoriteiten die betrokken zijn bij het toezicht op en de handhaving van slots uit te leggen, te harmoniseren en te combineren.
- • de verschillende vormen van slotmisbruik, zoals gedefinieerd in de relevante Europese en Nederlandse wetgeving en in de aanvullende regels en richtsnoeren die door de luchtvaartsector wereldwijd of communautair zijn opgesteld, uit te werken.
- • voor een transparant overzicht van de uniforme interventie- en sanctieregeling voor de verschillende soorten misbruik van slots te zorgen.
- • de monitoringstrategie en de prestaties op het gebied van slots verder te optimaliseren, waarbij, waar de omstandigheden dat toelaten, rekening wordt gehouden met de administratieve lasten voor luchtvaartmaatschappijen en andere vliegtuigexploitanten. De SEC stelt geen nieuwe (wettelijke) bevoegdheden, sancties of vormen van misbruik van slots vast, maar verduidelijkt en werkt de bestaande regelgevende bevoegdheden van de monitoring- en handhavingsinstanties uit.
- • Verordening (EEG) nr. 95/93 van de Raad van 18 januari 1993 betreffende gemeenschappelijke regels voor de toewijzing van slots op communautaire luchthavens, zoals gewijzigd (‘Slotverordening’)
- ○ Artikel 4 betreffende de taak van een coördinator om toe te zien dat de exploitatie van de luchtvaartmaatschappijen overeenstemt met de aan hen toegewezen slots, met inbegrip van tijd en andere relevante parameters.
- ○ Artikel 8, lid 5, betreffende de taak van een coördinator om rekening te houden met aanvullende regels en richtsnoeren die door de luchtvervoerssector wereldwijd of communautair zijn opgesteld, mits deze geen afbreuk doen aan de onafhankelijke status van de coördinator, in overeenstemming zijn met het Gemeenschapsrecht en gericht zijn op een efficiënter gebruik van de luchthavencapaciteit. zoals de
- ■ Worldwide Airport Slot Guidelines (WASG)
- − Hoofdstuk 9, betreffende het proces van toezicht en handhaving, de rollen en definieert soorten misbruik van slots.
- ■ EUACA Recommended Practices
- − EUACA-richtsnoeren voor de handhaving van slots.
- ○ Artikel 14
- ■ (4) stelt de coördinator in staat om, indien een luchtvaartmaatschappij herhaaldelijk en opzettelijk luchtdiensten uitvoert op een tijdstip dat aanzienlijk afwijkt van de toegewezen slots als onderdeel van een reeks slots, of slots gebruikt op een wijze die aanzienlijk afwijkt dan zij aangaven te zullen doen ten tijde van de toewijzing, waardoor de luchthavenexploitatie of het luchtverkeer wordt geschaad, dezelfde reeks slots niet toe te wijzen in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode of de reeks slots in kwestie voor de rest van de dienstregelingsperiode in te trekken en in de pool te plaatsen, na de betrokken luchtvaartmaatschappij te hebben gehoord en na één waarschuwing te hebben gegeven.
- − De definities van herhaaldelijk, opzettelijk en procedures zijn door ACNL uitgewerkt door middel van beleidsregels (zoals deze SEC) en werkprocedures.
- ■ (5) verplicht de lidstaat om doeltreffende, afschrikkende en evenredige sancties of gelijkwaardige maatregelen vast te stellen en toe te passen ten aanzien van luchtvaartmaatschappijen die herhaaldelijk en opzettelijk de slotverordening niet naleven.
- − Door de lidstaat geïmplementeerd door middel van het vaststellen van verboden in het Besluit slotallocatie; de ILT-LVA heeft de gevolgen van overtreding van deze verboden gepubliceerd door middel van beleidsregels.
- • Wet luchtvaart
- ○ Artikelen 8.17, 11.1, 11.15, 11.16 en 8a.52, waarin de wettelijke bevoegdheid voor handhaving en sancties door ILT-LVA is vastgelegd.
- ○ Artikel 8a.64 wijst ACNL aan als facilitator van de dienstregelingen of luchthavencoördinator.
- • Besluit slotallocatie
- ○ Artikel 7 verbiedt specifieke vormen van misbruik van slots.
- • Algemene wet bestuursrecht
- ○ Bevat algemene regels voor procedures voor bestuursrechtelijke instanties.
- ○ Artikel 4:81 bepaalt dat zowel ACNL als ILT-LVA beleidsregels kunnen vaststellen voor een bevoegdheid die aan hen is toegekend of onder hun verantwoordelijkheid wordt uitgeoefend.
- • Stap 1: Preventie & dialoog
- • Stap 2: Correctie
- • Stap 3: Sanctie
- • Alert
- • Officiële waarschuwing
- • Administratieve hoorzitting
- • Administratieve sancties
- − ACNL:
- ○ doorverwijzing van de zaak naar CCN
- ○ verlies van historische aanspraak voor reeksen slots in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode
- ○ lagere prioriteit voor toekomstige slotaanvragen in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode, of
- ○ intrekking van de desbetreffende reeks slots voor het resterende deel van de dienstregelingsperiode
- − ILT-LVA:
- ○ opleggen van last onder dwangsom, of
- ○ bestuurlijke boete
- • Slothouder: luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant aan wie het betreffende slot oorspronkelijk door de coördinator is toegewezen.
- • Exploiterende luchtvaartmaatschappij: luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant die het betreffende vliegtuig exploiteert om de betreffende slot te gebruiken.
- a) Rol van de luchtvaartmaatschappij (slothouder en/of exploitant) of andere vliegtuigexploitant:
- • Ervoor zorgen dat de uitvoeringen van luchtdiensten strikt in overeenstemming zijn met de toegewezen slots overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 95/93 en artikel 7 van het Besluit slotallocatie.
- • Ervoor zorgen dat de slotportefeuille, inclusief openstaande wachtlijstverzoeken, te allen tijde up-to-date is.
- • De eigen prestaties evalueren en waar nodig corrigerende maatregelen vaststellen, voordat de coördinator of de inspectiedienst ingrijpt (voor luchtvaartmaatschappijen: slothouder).
- • Tijdig reageren op (pre- en post-uitvoering) kennisgevingen van de coördinator (voor luchtvaartmaatschappijen: slothouder) en, indien nodig, zo snel mogelijk corrigerende maatregelen nemen.
- • Tijdig reageren op verplichte verzoeken om informatie van de inspectiedienst (voor luchtvaartmaatschappijen: exploitant) en de coördinator (voor luchtvaartmaatschappijen: slothouder).
- • Op verzoek een dialoog aangaan met de coördinator (voor luchtvaartmaatschappijen: slothouder) en/of de inspectiedienst (voor luchtvaartmaatschappijen: exploitant) over de (dienstregelingsperiodegebonden) slotprestaties en mogelijk misbruik van slots.
- • Op verzoek, plannen voor verbetering van de slotprestaties indienen bij de coördinator (voor luchtvaartmaatschappijen: slothouder) en/of de inspectiedienst (voor luchtvaartmaatschappijen: exploitant).
- b) Rol van de luchthavenbeheerder:
- • Tijdig alle informatie en gegevens verstrekken die de coördinator nodig heeft om de vereiste slotmonitoringstaken uit te voeren.
- • De algemene prestaties van de luchthaven monitoren en de coördinator wijzen op mogelijk misbruik van slots.
- • De slotcoördinator adviseren, op basis van een analyse van de luchthavenactiviteiten, over toleranties en aandachtspunten voor slotmonitoring.
- c) Rol van de coördinator (Airport Coordination Netherlands – ACNL):
- • Slotmonitoring uitvoeren.
- • Informeren van de ILT-LVA over mogelijk misbruik van slots.
- • Duidelijk misbruik van slots melden aan luchtvaartmaatschappijen (slothouder) en andere vliegtuigexploitanten, met uitzondering van de types 'Uitvoering zonder slot', 'Niet geannuleerd slot' en binnen het type 'Ongeplande uitvoering in tijdsperiode met beperkingen' ongeplande uitvoeringen tijdens het nachtregime (het uitvoeren van een vlucht als onderdeel van een reeks op een aanzienlijk ander tijdstip dan het toegewezen slot, wat leidt tot ongeplande nachtelijke bewegingen, kan worden gemonitord en gesanctioneerd door de coördinator).
- • Misbruik van slots registreren.
- • Relevante informatie delen met de luchthavenbeheerder en alle andere belanghebbenden (bij voorkeur via het coördinatiecomité en/of het subcomité Slot Performance Committee).
- • Gesprekken voeren met de luchtvaartmaatschappijen (slothouders) of andere vliegtuigexploitanten over de resultaten van de slotprestaties en mogelijk misbruik van slots.
- • Plannen beoordelen voor prestatieverbetering van slots van luchtvaartmaatschappijen (slothouders) en andere vliegtuigexploitanten.
- • Handhavingsmaatregelen en sancties uitvoeren.
- d) Rol van het coördinatiecomité:
- • Voorstellen doen of advies geven aan de coördinator (bij voorkeur via het Slot Performance Committee) over zaken die verband houden met het toezicht op en misbruik van slots.
- • Bemiddelen in geval van klachten van luchtvaartmaatschappijen of andere vliegtuigexploitanten met betrekking tot de toewijzing of monitoring van slots die niet kunnen worden opgelost tussen de luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant en de coördinator.
- • Toezicht houden op de activiteiten van de subcomités van het coördinatiecomité, zoals een Slot Performance Committee, indien deze bestaat.
- e) Rol van het Slot Performance Committee (SPC):
- • Het Slot Performance Committee (SPC) heeft tot doel de coördinator te adviseren over alle kwesties met betrekking tot de monitoring van slots, met als doel de punctualiteit te verbeteren en misbruik van slotste verminderen. Het SPC moet ook zorgen voor een eerlijke beoordeling van mogelijk misbruik van slots.
- • De belangrijkste taken van het SPC zijn:
- a) Trends vaststellen die kunnen leiden tot mogelijk misbruik van slots op de luchthaven, en waar nodig corrigerende maatregelen aanbevelen;
- b) Binnen het Slot Performance Committee doelstellingen vaststellen om deze trends aan te pakken, teneinde de prestaties en het effectieve gebruik van de beschikbare luchthavencapaciteit te verbeteren;
- c) De coördinator begeleiden en adviseren over alle kwesties die verband houden met misbruik van slots;
- d) Indien nodig een werkgroep of ander geschillenbeslechtingsmechanisme oprichten om te bemiddelen tussen de coördinator en een luchtvaartmaatschappij of vliegtuigexploitant wanneer er verschillen in interpretatie bestaan over misbruik van slots; en
- e) Op grond van de toepasselijke wetgeving op verzoek alle informatie die binnen de Slot Performance Committee wordt bekendgemaakt, ter beschikking stellen aan alle luchtvaartmaatschappijen en andere vliegtuigexploitanten die gebruikmaken van de luchthaven
- f) Rol van de Nederlandse burgerluchtvaartautoriteit (ILT-LVA):
- • Toezicht houden op en sancties opleggen voor overtredingen van slotmisbruik, uitsluitend voor of de soorten die worden genoemd in het Besluit slotallocatie door opererende luchtvaartmaatschappijen of andere vliegtuigexploitanten.
- • Rapporteren van de onderzoeken naar de luchtvaartmaatschappijen of andere vliegtuigexploitanten.
- • Gesprekken voeren met de luchtvaartmaatschappijen of andere vliegtuigexploitanten over (seizoensgebonden) slotresultaten en mogelijk misbruik van slots.
- • Plannen beoordelen van de luchtvaartmaatschappijen en andere vliegtuigexploitanten om de prestaties op het gebied van slots te verbeteren.
- • Hoorzittingen en administratieve interviews houden.
- • Handhavingsmaatregelen en sancties opleggen. ILT-LVA kan een last onder dwangsom en/of bestuurlijke boetes opleggen.
- • Gronden beoordelen voor rechtvaardiging van de overtredingsverzoeken voor slotmisbruik [Algemene wet bestuursrecht art. 5:5].
- • De structurele informatie die tussen ACNL en ILT-LVA wordt uitgewisseld, heeft betrekking op gegevens over de toegewezen slots en het gebruik van de geëxploiteerde toegewezen slots op de gecoördineerde luchthaven.
- • Bestanden worden integraal en structureel gedeeld tussen ACNL en ILT-LVA. Dit kan op verzoek of op eigen initiatief gebeuren.
- • In sommige gevallen kunnen luchtvaartmaatschappijen of andere vliegtuigexploitanten om juridische redenen door beide organisaties worden benaderd.
- • Alle andere noodzakelijke informatie kan indien nodig en door andere partijen worden uitgewisseld, bijvoorbeeld vluchtplannen.