Bijlage I Besluit vaststelling beleidskader subsidiëring transparantie over de kwaliteit van zorg 2019: inleiding en doel

Besluit vaststelling beleidskader subsidiëring transparantie over de kwaliteit van zorg 2019

Deze bijlage hoort bij het Besluit vaststelling beleidskader subsidiëring transparantie over de kwaliteit van zorg 2019. Beleidsregels betreffende de verstrekking van subsidies voor de stimulering van de transparantie door middel van het gebruiken van uitkomstinformatie bij Samen beslissen door patiënt en zorgverlener over de best passende behandeling in haar/zijn persoonlijke situatie. In de brief van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) van 2 maart 2015 aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal1Kamerstukken II, 32 620, nr. 149 zijn beleidsdoelstellingen op het terrein van transparantie over de kwaliteit van zorg uiteengezet. Deze beogen de transparantie op het terrein van de kwaliteit van zorg te bevorderen, te verbeteren dan wel het bestaande aanbod op dit gebied te versterken, zodat de patiënt de benodigde informatie heeft en zelf kan meebeslissen over de best passende behandeling. Om het belang van het bevorderen van transparantie te onderstrepen, is 2015 betiteld als het Jaar van de Transparantie. Om de beleidsdoelstellingen te realiseren, zijn door de Minister van VWS extra middelen beschikbaar gesteld waardoor het mogelijk is om met een specifieke subsidie een impuls te geven aan de beoogde transparantie. De doelstelling is om een onomkeerbare beweging op dit onderwerp in gang te zetten met breed gedragen activiteiten waardoor de informatievoorziening over de zorg en het zorgaanbod en over de kwaliteit daarvan op toegankelijke wijze beschikbaar komt. Subsidiëring op het terrein van VWS geschiedt op basis van de Kaderwet VWS-subsidies. De subsidies worden verstrekt met inachtneming van de voorschriften van de Kaderregeling subsidies OCW, SZW en VWS (hierna: de Kaderregeling). Daarin zijn de verplichtingen die over en weer tussen subsidieontvanger en subsidiegever gelden, neergelegd. In artikel 1.2 van de Kaderregeling staat dat subsidies worden verstrekt die passen binnen het beleid, genoemd in artikel 2 van de Kaderwet VWS-

• A. Het project wordt gedragen door de voor het specifieke project relevante partijen.
• B. De opgedane ervaringen binnen het project zijn in potentie geschikt om op landelijke schaal te worden gebruikt.
• C. De projectactiviteiten en/of resultaten worden na afloop van het project met eigen mensen en middelen ingebed in het langetermijnbeleid van de aanvragende en samenwerkende organisatie(s). Dat betekent dat in de aanvraag wordt beschreven hoe de activiteiten of resultaten na afronding van het project worden onderhouden.
• D. De projectresultaten zijn om niet voor iedereen toegankelijk en te gebruiken.
• E. De projectactiviteiten of resultaten daarvan zijn er niet op gericht om een commercieel verdienmodel op te bouwen of in stand te houden.
• F. Het project leidt tot zo min mogelijk regeldruk voor zorgaanbieders en zorgverleners. De regeldruk moet in redelijke en onderbouwde verhouding staan tot de resultaten van het project. Het principe van eenmalig vastleggen voor meervoudig gebruik is daarbij het uitgangspunt.
• G. Het project start niet voor 1 juli 2019 en eindigt niet na 31 december 2021. Het project duurt maximaal 24 maanden.
• H. Uurtarieven zijn subsidiabel tot het niveau van de tarieven zoals opgenomen in de Handleiding Overheidstarieven2Deze is te raadplegen via de website van Zorginstituut Nederland. Hierbij is het benodigde functieniveau bepalend voor het te subsidiëren tarief.
• I. De raming van de benodigde uren voor het project is gebaseerd op een reële inschatting.
• J. De gevraagde subsidie voor het project staat in redelijke verhouding tot de resultaten.
• K. Een subsidieaanvrager ontvangt of ontving niet elders subsidie voor hetzelfde of een vergelijkbaar project, opdat dezelfde kostenposten niet meermaals gefinancierd worden.
• L. Aanvragen voor een subsidie van meer dan € 1 miljoen komen niet in aanmerking. Er is geen ondergrens. Aanvragen dienen ongeacht de financiële omvang wel aan alle gestelde criteria te voldoen.
• – (Wetenschappelijk) onderzoek. Ook het verkrijgen van subsidie voor een hoogleraarschap of promovendus is uitgesloten.
• – Projecten die primair gericht zijn op opleiding of scholing.
• – Projecten die primair betrekking hebben op het versterken van randvoorwaardelijke onderwerpen zoals kwaliteitsstandaarden, het ontwikkelen van indicatoren, kwaliteitsregistraties, databases, terminologiestelsels, keuzehulpen, andere beslisondersteunende instrumenten, etc.
• – Dit betekent dat ze op verzoek van het Zorginstituut afspraken maken over samenwerking met andere projecten binnen het subsidieprogramma en bereid zijn mee te werken aan onderzoek ten behoeve van de subsidieregeling.
• – Gedurende het project werken de subsidieontvangers mee aan bijeenkomsten en symposia die door het Zorginstituut in het kader van dit programma worden georganiseerd.
• – De subsidieontvangers stellen op verzoek van het Zorginstituut gegevens beschikbaar aan het Zorginstituut over de gemaakte keuzes op basis van Samen beslissen, bijvoorbeeld ten behoeve van het borgen van uitkomstinformatie in kwaliteitsstandaarden en/of richtlijnen. Dit gebeurt overeenkomstig algemeen aanvaarde standaarden voor gegevensuitwisseling in de gezondheidszorg.
• – Subsidieontvangers vermelden bij publieksuitingen over de projectresultaten dat deze zijn behaald met behulp van deze toegekende subsidie voor transparantie.
• – Projecten die zich richten op aandoeningen die centraal staan in het programma Uitkomstgerichte zorg van VWS en het Zorginstituut (deze aandoeningen staan expliciet vermeld op de website van het Zorginstituut) zijn bereid om kennis en kunde te delen met het programma Uitkomstgerichte zorg.
• – Projecten die gaan over aandoeningen die eerder vanuit het subsidieprogramma transparantie over de kwaliteit van zorg zijn gesubsidieerd, komen alleen voor subsidie in aanmerking indien ze aangeven wat de toegevoegde waarde van hun project is ten opzichte van het eerder gesubsidieerde project (de eerder gesubsidieerde projecten staan vermeld op de website van het Zorginstituut).
• – Curatieve zorg: Gezondheidszorg die primair gericht is op genezing en herstel van de patiënt, dit in tegenstelling tot langdurige zorg. In de praktijk wordt vaak gesproken over eerstelijns (onder andere huisartsenzorg, paramedische zorg, verloskundige zorg en kraamzorg, farmaceutische zorg, basis ggz), tweedelijns (medisch specialistische zorg in het algemeen, algemene ziekenhuiszorg, specialistische ggz) en derdelijns zorg (hoog specialistische zorg).
• – Samen beslissen: Het proces waarin patiënt en/of naasten en zorgverlener/zorgprofessional gezamenlijk overleggen en beslissen over het te volgen behandelbeleid. Hierbij wordt informatie uitgewisseld, vindt overleg plaats over de verschillende behandelopties (de voor- en nadelen van deze opties en de mogelijke gevolgen voor de individuele patiënt), worden de voorkeuren van de patiënt besproken en wordt overeenstemming bereikt over het te volgen behandelbeleid
• – (Kwaliteits)registraties: Een kwaliteitsregistratie is een registratie van gegevens over een welomschreven patiëntenpopulatie, die is opgezet om de kwaliteit van zorg te meten en te verbeteren. De patiëntenpopulatie wordt gedefinieerd door een bepaalde aandoening, zorgtype of complicatie dan wel combinaties daarvan.
• – Uitkomstinformatie: Onder uitkomstinformatie wordt informatie verstaan die voor de patiënt van belang is in het behandelproces over complicaties, overleving, pijn en kwaliteit van leven. Deze uitkomstinformatie kan gebaseerd zijn op:
• • Klinische gegevens: Dit betreft uitkomstmaten die geregistreerd worden door de zorgverlener. Dit betreft bijvoorbeeld sterfte, acute complicaties, her-operaties en opnames;
• • Patiëntgerapporteerde uitkomsten: Dit betreft uitkomsten die gerapporteerd worden door de patiënt zelf. Het gaat hier bijvoorbeeld om vragenlijsten (PROMs: Patient Reported Outcome Measurements) die door de patiënt worden ingevuld. Dit betreft gezondheid gerelateerde aspecten zoals kwaliteit van leven, fysiek functioneren, pijn of ervaren complicaties;
• • Andere gegevens die door de patiënt zelf worden gemeten (bijvoorbeeld met een stappenteller of slimme weegschaal).
• – Keuzehulp: Met een keuzehulp kan een patiënt een keuze maken tussen verschillende behandelingen. De behandelopties worden toegelicht, evenals de voor- en nadelen. Daarnaast wordt de patiënt ondersteund bij het maken van een keuze door op verschillende onderdelen aan te geven waar zijn voorkeur naar uitgaat. De keuzehulp kan de patiënt bespreken met haar/zijn arts om op deze manier samen een beslissing te nemen over de behandeling.
• – Lage gezondheidsvaardigheden: Hierbij wordt uitgegaan van de brede WHO-definitie van gezondheidsvaardigheden (‘health literacy’), waarbij functionele (geletterdheid, rekenen), communicatieve (actief participeren) en kritische vaardigheden (kritisch beoordelen van informatie ten behoeve van de eigen gezondheid) een rol spelen.
• – Projecten die eraan bijdragen dat door samenwerking tussen bijvoorbeeld de huisarts en medisch specialisten uitkomstinformatie wordt gedeeld én wordt gebruikt voor gezamenlijke besluitvorming met de patiënt over de best passende behandeling en verwijzing naar de juiste spreekkamer;
• – Projecten die op basis van bestaande registraties uitkomtinformatie maken, deze verwerken in hulpmiddelen (bijvoorbeeld app’s, portals, dashboards, zorg-logs etc.) én deze middelen in de curatieve zorgketen gebruiken in het proces van Samen beslissen;
• – Projecten die bestaande instrumenten voor Samen beslissen (zoals keuzehulpen, consultkaarten etc.) verrijken met aanvullende uitkomstinformatie én deze middelen in de curatieve zorgketen gebruiken in het proces van Samen beslissen.
• a. Het project wordt uitgevoerd in ketens in de curatieve zorg, waarbij de focus ligt op: door informatie van meerdere zorgverleners/zorgprofessionals en de patiënt beschikbaar te maken in het proces van Samen beslissen;
• – samenwerking tussen de eerste en tweede en/of derde lijn en/of
• – samenwerking tussen verschillende beroepsgroepen in de eerste en/of tweede en/of derde lijn,
• b. Het project is een samenwerking tussen (vertegenwoordigers van) de bij het project betrokken patiënten en/of hun naasten en zorgverleners;
• c. Projecten borgen actieve en onafhankelijke patiëntenparticipatie gedurende het gehele traject;
• d. Het doel van het project is het gebruiken van uitkomstinformatie in het proces van Samen beslissen door patiënt en/of naasten en zorgverlener/zorgprofessional in de zorgketen, waarbij de nadruk ligt op het daadwerkelijk gebruiken van die uitkomstinformatie;
• e. Het project gebruikt uitkomstinformatie in relatie met informatie over de persoonlijke situatie van de patiënt;
• f. Het project versterkt de vaardigheden van zorgverlener/zorgprofessional en/of de patiënt en/of naasten bij het proces van Samen beslissen, in relatie tot het gebruiken van uitkomstinformatie;
• g. De uitkomstinformatie die gebruikt wordt, beschrijft in principe alle mogelijke behandelopties, inclusief de optie ‘niet behandelen’ en is niet beperkt tot de zorg die de zorgverlener zelf levert. Ook behandelopties die door andere zorgverleners in de keten worden uitgevoerd worden – indien relevant – beschreven;
• h. Projecten die keuzehulpen (verder) ontwikkelen, als onderdeel van het project, maken gebruik van de Leidraad Keuzehulpen6Leidraad Keuzehulp bij richtlijnen, januari 2018;
• i. Het project maakt gebruik van bestaande uitkomstinformatie/uitkomstmaten of van onderdelen van bestaande uitkomstinformatie/uitkomstmaten, die nodig zijn om het doel van het project mogelijk te maken;
• j. Het project maakt gebruik van gegevens uit bestaande (kwaliteits)registraties. Het aanvullen van (kwaliteits)registraties om het doel van het project mogelijk te maken kan onderdeel zijn van een project;
• k. Projecten stellen hun producten en/of diensten beschikbaar in het publieke domein (via relevante websites en via open standaarden die passen binnen de afsprakenstelsels en architectuur die in het Informatieberaad7Het Informatieberaad maakt afspraken ten behoeve van een duurzaam informatiestelsel in de zorg (zie ook de website www.informatieberaadzorg.nl) zijn overeengekomen);
• l. Het project verspreidt actief de opgedane kennis en ervaring over het gebruiken van uitkomstinformatie bij Samen beslissen (bijvoorbeeld via publicaties op relevante websites en tijdens symposia), zodat uitkomstinformatie door meer organisaties en meer aandoeningen kan worden gebruikt in het proces van Samen beslissen.
• – Projecten die gaan over de juistheid van uitkomstmaten of het ontwikkelen van nieuwe uitkomstmaten;
• – Algemene publieksvoorlichting (bijvoorbeeld mediacampagnes).
• i. Projecten sluiten aan bij de ambitie om voor de aandoeningen die 50% van de ziektelast bepalen uitkomstinformatie beschikbaar te hebben in 2022 (deze aandoeningen staan expliciet vermeld op de website van het Zorginstituut);
• ii. Bij het project is in ieder geval de eerste lijn betrokken;
• iii. Het project richt zich specifiek op patiënten met lage gezondheidsvaardigheden.