Bijlage 2.2.1 Regeling nationale EZ-, LVVN- en KGG-subsidies: behorende bij artikel 2.2.2

Regeling nationale EZ-, LVVN- en KGG-subsidies

Hoofdthema’s onderzoek Kas als Energiebron: De hoofdthema’s worden hieronder nader toegelicht aan de hand van een aantal voorbeeld subthema’s. Dit is geen limitatieve lijst van subthema’s. Onderzoeksvoorstellen kunnen breder zijn dan deze subthema’s, of zelfs betrekking hebben op een geheel nieuw subthema, zo lang zij binnen de hoofdthema’s blijven. Bij alle (sub)thema’s is het van belang om rekening te houden met de praktijk en de toepasing van Het Nieuwe Telen en de samenhang en het integrale karakter van de verschillende teeltfactoren in praktijkonderzoek en onderzoek in proefkassen. Het Nieuwe Telen combineert energiezuinig telen met het behalen van een optimale productie. Hierbij staat de plant centraal waardoor een gezond en weerbaar gewas met hoge opbrengst en kwaliteit samen kan gaan met een laag energiegebruik. Bij onderzoek naar energiebesparing en energie-efficientie is ook aandacht nodig voor de plantgezondheid, weerbaar telen, de rol van mineralen, water en het wortelmilieu.1https://www.kasalsenergiebron.nl/besparen-hnt/het-nieuwe-telen/. Dit subthema richt zich op het bepalen van het optimale kasconcepten of teeltconcepten voor verschillende gewasgroepen. Het doel is energiebesparing en zo efficient mogelijk gebruik van energie of zelfs klimaatneutraliteit, met behoud van kwaliteit en kwantiteit van de gewasproductie. Binnen een kas- of teeltconcept zijn de volgende aspecten van belang voor het energiegebruik en de gewasgroei: temperatuur (verwarming/koeling), luchtvochtigheid, licht, ventilatie en CO2 niveau. Aan al deze aspecten kan gesleuteld worden om het energiegebruik en de CO2 uitstoot omlaag te brengen. Daarbij zijn onder andere de volgende vragen van belang: Welke kas- en teeltconcepten dragen bij aan een zo energiezuinig mogelijke teelt per gewasgroep? Welke aspecten zijn daarbij van belang en hoe kunnen die geadresseerd worden? Welke restvraag aan energie blijft er nog over voor de verschillende gewasgroepen en hoe kan die klimaatneutraal wo

• 1. Energiebesparing en efficiënt gebruik van energie, onder andere:
• • duurzame kas- en teeltconcepten;
• • schermen en kasdekmaterialen;
• • ontvochtiging en terugwinning latente warmte;
• • warmteopslag;
• • verdamping en vochtbeheersing, of
• • belichting.
• 2. Duurzame opwek en energiebronnen, onder andere:
• • duurzame energiebronnen, zoals geothermie, acquathermie, zonne-energie, waterstof;
• • gebruik restwarmte, of
• • warmtepompen.
• 3. Besparing CO2-verbruik en nieuwe bronnen, onder andere:
• • CO2 doseren, of
• • nieuwe bronnen van duurzame CO2.
• 4. Digitalisering, smart grid en lokale energie- en CO2-systemen.