Bijlage 1 Eindtermen centraal examen filosofie havo/vwo 2004 en 2005: eindtermen mens-machine

Eindtermen centraal examen filosofie havo/vwo 2004 en 2005

0. Algemene eindtermen 0.1. De kandidaat kan de volgende begrippen uitleggen en onderscheiden: intentionaliteit ontologie epistemologie semantiek dualisme monisme materialisme behaviorisme functionalisme 1. Twee tegengestelde gedachten 1.1. De kandidaat kan uitleggen waarom het vraagstuk mens-machine-probleem een onderdeel is van het lichaam-geest-probleem uit de filosofische antropologie. Wittgenstein Tekst(en); Philosophische Untersuchungen, §283, 284 tot en met de zin: 'is een andere dan die ten opzichte van wat dood is'; §286 en 287. 1.2. De kandidaat kan aangeven wat er volgens Wittgenstein nodig is om van 'iets' vast te kunnen stellen dat het gevoel heeft. 1.3. De kandidaat kan aan de hand van een voorbeeld uitleggen wat het verschil is tussen de pijn van anderen en pijn van jezelf en wanneer we volgens Wittgenstein van machines niet zouden kunnen zeggen dat ze pijn hebben. Wat maakt mensen tot mensen? 1.4. De kandidaat kan uitleggen welke twee opvattingen van de mens in het mens-machine debat tegenover elkaar staan. 2. Begrippen als denkgereedschap 2.1. De kandidaat kan uitleggen wat het verschil is tussen mens en het begrip 'mens' en waarom dit verschil door filosofen wordt gemaakt. 2.2. De kandidaat kan aan de hand van een voorbeeld uitleggen wat het verschil is tussen de betekenisinhoud (intensie) en de betekenisomvang (extensie) van een woord. 2.3. De kandidaat kan uitleggen wat het verschil is tussen semantiek, epistemologie en ontologie en waarom dit onderscheid van belang is. 3. De eerste gedachte: de mens is een uniek verschijnsel 3.1. De kandidaat kan de positie van de ontologisch dualist, epistemologische dualist en de conceptueel dualist herkennen. 3.2. De kandidaat kan de positie van de ontologisch dualist uitleggen en argumenten noemen waarom lichaam en geest niet hetzelfde kunnen zijn. 3.3. De kandidaat kan de positie van de epistemologische dualist uitleggen en aangeven wat het verschil is met de ontologische dualist en de conceptuele dualist.