Bijlage 2 Regeling stofomschrijving Sovjet Unie (examen geschiedenis): vBO / MAVO

Regeling stofomschrijving Sovjet Unie (examen geschiedenis)

Het Centraal Examen thema 2002 voor leerlingen op Vbo of Mavo geeft zicht op de ontwikkeling en de werking van het communisme in de periode 1928 -1953 waarin Stalin als alleenheerser de Sovjetunie leidde. Het confronteert de leerlingen met aspecten van een totalitair systeem. Hiermee wordt voldaan aan de opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen een thema te ontwikkelen rond het verschijnsel totalitair systeem. Voor de laatste keer vormt een subdomein in de examenprogramma’s voor Havo en Vwo het uitgangspunt. Vanaf 2003 kent het VMBO een eigen examenprogramma. Gelet op het vigerende examenprogramma Vbo/Mavo is het niet noodzakelijk alle specificaties in het genoemde domein voor Vbo/Mavo uit te werken. Dit thema loopt deels parallel aan het thema voor de leerlingen op Havo en Vwo, maar kent ook eigen vragen en antwoorden. De vergelijking tussen het communistische systeem onder Stalin en onder Breznjev is voor Vbo en voor Mavo achterwege gelaten. Door het thema in tijd en omvang te beperken hebben leerlingen meer tijd zich in te leven in de werking van een totalitair systeem, om daarna de betekenis ervan te kunnen verwoorden. Er is ruimte voor een verkenning van communistische systeem in deperiode 1941 -1945 en in de laatste acht levensjaren van Stalin. De twee hoofdvragen en bijbehorende deelvragen nodigen uit tot het verwerven van kennis en tot het maken van een eenvoudige afweging. Het communistisch systeem onder Stalin was geen statisch systeem maar een systeem in ontwikkeling. Een aantal deelvragen levert verklaringen voor deze ontwikkeling op. In het bijzonder gaat de aandacht uit naar de positie van de boeren, de positie van partijleden en de opvoeding van de zogenaamde ’nieuwe Sovjetmens’. De betreffende hoofdstukken lenen zich in het bijzonder voor het maken van de genoemde afweging. Daar waar nodig wordt aandacht besteed aan de specifieke uitwerking van het communistische systeem op de sekseverhoudingen. Daar wordt in het woordgebru