Bijlage 1 Planningsbesluit bijzondere interventies aan het hart
Planningsbesluit bijzondere interventies aan het hart
Ingevolge het Besluit bijzondere verrichtingen en apparatuur Wet ziekenhuisvoorzieningen (Stb.1991, 511) is het verboden om zonder vergunning hartchirurgie en alle vormen van therapeutische interventiecardiologie te doen met inbegrip van de implantatie van een cardioverter defibrillator (ICD). Tot de bijzondere interventies aan het hart worden gerekend alle interventies aan het hart, de coronairvaten en de grote aortaboog. In onderhavig planningsbesluit is de omvang van de behoefte aan deze verrichtingen bepaald en de wijze waarop in die behoefte kan worden voorzien. De omvang van de behoefte is weergegeven door aanwijzing van het aantal ziekenhuizen waarin de bijzondere interventies aan het hart mogen worden gedaan. Alleen in deze ziekenhuizen mogen de bovengenoemde verrichtingen worden uitgevoerd met dien verstande dat interventies bij kinderen, volwassenen met aangeboren hartafwijkingen en bij interventies ingeval van hartritmestoornissen uitgezonderd zijn. Hiervoor gelden striktere beperkingen en is een sterkere concentratie nodig. Voor deze verrichtingen dient in de vergunning een afzonderlijke toestemming te zijn verleend. Op het moment van de vaststelling van onderhavig planningsbesluit zijn er in ons land 15 ziekenhuizen waarin bijzondere interventies aan het hart mogen worden gedaan. Daarmee wordt voor dit moment voorzien in de behoefte. Op termijn bestaat er behoefte aan uitbreiding van het aantal ziekenhuizen dat deze functie aanbiedt. Het moment waarop dat het geval is valt niet op voorhand precies aan te geven. Het wordt bepaald door een aantal factoren. Ik noem een aantal belangrijke: Naar mijn oordeel is de Begeleidings-groep Hartchirurgie Nederland het aangewezen orgaan om mij tegelegenertijd te berichten ingeval er onvoldoende mogelijkheden resteren om met de bestaande infrastructuur een verdere groei op te vangen. In deze commissie zijn de besturen van de Nederlandse Verenigingen voor Cardiologie, voor Thoraxchirurgie, voor Kindergeneeskunde en voo
- De schattingen over de groei van het aantal ingrepen in de komende jaren lopen sterk uiteen. Tegenover de schatting van de Gezondheidsraad van 2% per jaar staan schattingen van bij de hartchirurgie betrokken organisaties die boven 5% uitgaan. Op dit moment kan dus geen harde prognose worden gegeven;
- er zijn thans nog mogelijkheden tot capaciteitsuitbreiding binnen de 15 ziekenhuizen om in de eerstkomende jaren de groei van het aantal ingrepen op te vangen zonder dat daarvoor ingrijpende infrastructurele maatregelen nodig zijn;
- er is nog een verbetering van de organisatie van de zorg mogelijk; zo wordt thans in het verwijzingsbeleid van cardiologen naar de 15 ziekenhuizen nog te weinig rekening gehouden met wachttijden en patiënten worden niet altijd naar ziekenhuizen verwezen met een kortere wachttijd;
- op dit moment wordt er een gezamenlijke inspanning gepleegd door betrokken ziekenhuizen en beroepsgroepen om zaken als een gezamenlijk landelijk protocol ten behoeve van indicatiestelling en urgentiegradering, een transparante landelijke wachttijdenregistratie, een medisch aanvaardbare wachttijd voor niet-urgente gevallen, visitatie en een onderling verwijzingsbeleid af te spreken dan wel te optimaliseren, en
- op dit moment is er nog geen uitgekristalliseerde visie beschikbaar omtrent de mogelijkheden om te komen tot een zekere taakverdeling binnen de hartchirurgie/interventiecardiologie.
- In afwachting van de effecten van een structurele aanpak van het wachtlijstprobleem heb ik middelen vrijgemaakt om in 1997 via een incidentele extrabudgettaire financiering de wachtlijsten te bekorten. Uitbreiding van het aantal ziekenhuizen waarin bijzondere interventie aan het hart mag worden gedaan, zal pas worden overwogen wanneer kan worden vastgesteld dat:
- de organisatie van de voorziening per vestigingsplaats in Nederland doelmatig en transparant is;
- de benutting van de capaciteit van de voorzieningen maximaal is en er onvoldoende mogelijkheden zijn om met de bestaande infrastructuur een verdere groei op te vangen, en
- de maximaal aanvaardbare wachttijden worden overschreden.
- Voor de openhartchirurgie zou een onderscheiding moeten worden aangebracht in de chirurgie die naar verhouding weinig complex en zonder veel risico is en ‐ wat ik zou willen noemen ‐ de gecompliceerde en risicovolle hartchirurgie. Voor de minder complexe chirurgie stel ik mij enige uitbreiding van het aantal centra voor; voor de top-hartchirurgie daarentegen stel ik mij veeleer een beperking ervan voor tot vooral de academische centra, en
- voor de interventiecardiologie vervolgens zou ook een onderscheiding moeten worden aangebracht in interventies die naar verhouding weinig complex en zonder veel risico zijn en wat ik zou willen noemen de gecompliceerde en risico volle interventies. Voor de minder complexe interventiecardiologie zou op termijn onder randvoorwaarden ‐ gericht op samenwerking met centra die gespecialiseerd zijn in hartchirurgie ‐ een spreiding over enkele grote regionale ziekenhuizen mogelijk moeten worden. In het buitenland bestaan reeds centra voor interventiecardiologie zonder hartchirurgie.
- de regio(’s) waar onvoldoende zorg ‐ binnen een redelijk bereik ‐ beschikbaar is;
- een verbetering van de spreiding;
- omvang, opleidingsmogelijkheden en andere faciliteiten van het ziekenhuis;
- beperkte investeringsbehoefte voor de voorziening en de beschikbaarheid op korte termijn van financiële middelen om die investeringen te realiseren;
- aansluiting bij de kwaliteitseisen die de Gezondheidsraad heeft geformuleerd;
- oordeel van de betrokken verzekeraars over de gewenste functie-uitbreiding en de bereidheid van ziekenhuis en verzekeraars om binnen de kaders van het Jaaroverzicht zorg voor de exploitatie voldoende financiële middelen te reserveren, en
- schriftelijke bereidverklaring van de betrokkenen in het ziekenhuis zich te binden aan de geldende regels en richtlijnen wat betreft zaken als eenduidige indicatiestelling en urgentiebepaling, uniforme wachttijdenregistratie, onderlinge doorverwijzing etc.