Bijlage 2 Regeling onderwerpen en stofomschrijving geschiedenis en staatsinrichting 1997: ‘Het ontstaan van het moderne Nederland (ca. 1780 tot 1830).’ M.a.v.o./v.w.o.

Regeling onderwerpen en stofomschrijving geschiedenis en staatsinrichting 1997

Verantwoordiging van de onderwerpskeuze Het m.a.v.o./v.b.o.-eindexamenonderwerp voor 1997 en 1998 betreft dezelfde periode als het v.w.o./h.a.v.o.-onderwerp. De gewenste differentiatie tussen beide heeft de vorm gekregen van een verschil in de centrale vraag. Voor m.a.v.o./v.b.o.-kandidaten werd gekozen voor de thematiek 'het ontstaan van het moderne Nederland'. Daardoor was het mogelijk om de periode als geheel centraal te stellen. Dat maakte het onderwerp minder complex dan het v.w.o./h.a.v.o.-thema 'De eenwording van Nederland'. Het gebruik van het woord 'modern' wil geen vakwetenschappelijke discussies aanwakkeren over de vraag wat we precies onder dat woord moeten verstaan. Aan leerlingen moet op hoofdpunten duidelijk worden in hoeverre de Nederlandse samenleving tussen ongeveer 1780 en 1830 in bestuurlijk-politiek, sociaal-economisch en cultureel-mentaal opzicht meer op de huidige samenleving ging lijken dan op de 'ancien-régime'-samenleving van rond 1780. Het is niet de bedoeling een complete blauwdruk van de toenmalige samenleving te leggen naast een blauwdruk van de huidige samenleving. Het gaat erom aan te sluiten bij de belevingswereld van de m.a.v.o./v.b.o.-leerlingen door tijdens het lesgeven regelmatig te refereren aan nu. Aldus kan geprobeerd worden bij te dragen tot 'bestaansverheldering'. Mede daarom is geprobeerd de ontwikkelingen waarom het in dit onderwerp gaat zoveel mogelijk concreet te maken aan de hand van de ideeën en activiteiten van mensen uit de tijd zelf en aan de hand van gebeurtenissen waar zij op reageerden. Als beginjaar is voor 'rond 1780' gekozen, omdat in 1781 Joan Derk van der Capellens pamflet Aan het Volk van Nederland verscheen. Dit luidde het einde van het 'ancien régime' in Nederland in. Het slotjaar 1830 is het jaar waarin België, het modernste deel van het 'Verenigd Koninkrijk der Nederlanden' van 1815, zich van het Noorden afscheidde. Bij de uitleg over het belang van het bestuderen van deze periode kan men de leerling wi