Rb. Den Haag 9 september 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:29867
Wijziging vermelding geslacht in geboorteakte (X) en voornaamswijziging
De uitspraak op rechtspraak.nl
Tekst
RECHTBANK DEN HAAG
Enkelvoudige kamer
Rekestnummer: FA RK 25-2261
Zaaknummer: C/09/682460
Datum beschikking: 9 september 2026
Wijziging vermelding geslacht in geboorteakte en voornaamswijziging
Beschikking op het op 19 maart 2025 ingekomen verzoekschrift van:
[verzoekende partij] ,
hierna: [verzoekende partij] ,
wonende op een bij de rechtbank bekend adres,
advocaat: mr. K.S.M. Smienk te Utrecht.
Als belanghebbende ten aanzien van het verzoek tot wijziging vermelding geslacht in de geboorteakte wordt aangemerkt:
de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Alphen aan den Rijn,
zetelend te Alphen aan den Rijn,
de ambtenaar.
Procedure
De rechtbank heeft kennisgenomen van de stukken, waaronder:
het verzoekschrift, met bijlagen;
het bericht van 22 april 2025 van de ambtenaar;
het F9 formulier van 24 augustus 2025 van [verzoekende partij] ;
het bericht van 6 juni 2026 van [verzoekende partij] .
Feiten
[verzoekende partij] heeft de Nederlandse nationaliteit.
Volgens de akte van geboorte van het jaar 2001, met aktenummer [nummer] , opgemaakt op 27 december 2001, is geboren op [geboortedatum] 2001: [verzoekende partij] , dochter van de ouders [de vader] en [de moeder] .
Verzoek en verweer
Het verzoekschrift strekt ertoe dat de rechtbank:
een ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Alphen aan den Rijn te gelasten om aan de geboorteakte ingeschreven in het register van de gemeente Alphen aan den Rijn van het jaar 2001 (aktenummer: [nummer] ) een latere vermelding toe te voegen van wijziging van het geslacht in die zin dat het geslacht “X” zal zijn;
te bepalen dat diens voornaam gewijzigd wordt in de voornaam [voornamen] en een ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Alphen aan den Rijn te gelasten om deze wijziging in de geboorteakte ingeschreven in het register van de gemeente Alphen aan den Rijn van het jaar 2001 (aktenummer: [nummer] ) toe te voegen,
een en ander voor zover mogelijk met uitvoerbaarverklaring bij voorraad.
Beoordeling
Bevoegdheid en toepasselijk recht
Nu [verzoekende partij] in Nederland woont, heeft de Nederlandse rechter rechtsmacht op grond van artikel 3 aanhef en onder a van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
De rechtbank Den Haag is relatief bevoegd aangezien het verzoek ziet op wijziging van een akte die is ingeschreven in het arrondissement van de rechtbank Den Haag.
Op het verzoek tot wijziging vermelding geslacht in de geboorteakte is Nederlands recht van toepassing omdat het een Nederlandse akte betreft.
Op grond van artikel 10:20 van het Burgerlijk Wetboek (BW) is Nederlands recht op het verzoek van toepassing.
Inhoudelijke beoordeling
Wijziging vermelding geslacht in geboorteakte
Ter onderbouwing van het verzoek wordt aangevoerd dat [verzoekende partij] de overtuiging heeft noch tot het vrouwelijke noch tot het mannelijke geslacht te behoren en dat [verzoekende partij] zich identificeert als non-binair. [verzoekende partij] heeft hier in een brief een nadere toelichting op gegeven. [verzoekende partij] loopt al vanaf diens twaalfde bij een genderpoli en is inmiddels ook meermaals geopereerd om meer zichzelf te kunnen worden. Een wijziging van het geslacht in “X” op diens paspoort zou de laatste stap zijn om volledig zichzelf te kunnen zijn.
De ambtenaar heeft zich gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank ten aanzien van de wijziging van het geslacht in “X”.
De rechtbank overweegt dat de wet op dit moment geen mogelijkheid biedt om het onderhavige verzoek toe te wijzen, aangezien er geen wettelijke bepaling bestaat die het voor non-binaire personen mogelijk maakt zich als genderneutraal te registreren.
Zoals in de uitspraak van deze rechtbank van 16 december 2025 (ECLI:NL:RBDHA:2025:24053) is toegelicht, levert het ontbreken van deze mogelijkheid een ongeoorloofd onderscheid op tussen transgender en genderneutrale personen en aldus een onderscheid naar geslacht zoals bedoeld in artikel 26 van het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR) en artikel 1 lid 2 van het Protocol nummer 12 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). De rechtbank is van oordeel dat het individuele belang van [verzoekende partij] bij de mogelijkheid tot verbetering van de geboorteakte onder deze omstandigheden zwaarder weegt dan het algemene belang van strikte handhaving van de huidige wettelijke regeling.
De rechtbank zal artikel 1:28 BW daarom analoog toepassen op het verzoek van [verzoekende partij] .
Deskundigenverklaring
[verzoekende partij] heeft een deskundigenverklaring in de zin van artikel 1:28a BW overgelegd. Uit de brief van 26 februari 2025 blijkt dat diens behandelaars, een medische psycholoog en een GZ-psycholoog van het Amsterdam UMC, aangeven dat [verzoekende partij] onder behandeling is bij het Kennis- en Zorgcentrum Genderdysforie van het Amsterdam UMC en is gediagnosticeerd met Genderdysforie. Daarmee is de rechtbank van oordeel dat [verzoekende partij] voldoende heeft aangetoond dat die de overtuiging heeft een non-binair persoon te zijn.
De rechtbank zal de ambtenaar dan ook gelasten aan de geboorteakte een latere melding toe te voegen van de wijziging van het geslacht in die zin dat het geslacht zal zijn: “X”.
Voornaamswijziging
De rechtbank stelt voorop dat een voornaamswijziging – indien toegewezen – eerst tot stand komt doordat van de beschikking waarbij de voornaamswijziging is gelast een latere vermelding aan de geboorteakte wordt toegevoegd.
Naar het oordeel van de rechtbank is voldoende gebleken van een zwaarwichtig belang bij toewijzing van het verzoek tot voornaamswijziging. De gevraagde voornamen zijn geoorloofd naar de maatstaven van artikel 1:4, tweede lid, BW. De rechtbank zal dat verzoek derhalve toewijzen.
Uitvoerbaarverklaring bij voorraad
De aard van de zaak verzet zich tegen het bij voorraad uitvoerbaar verklaren van de beschikking, zodat het daartoe strekkende verzoek wordt afgewezen.
Beslissing
De rechtbank:
*
gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Alphen aan den Rijn om aan de geboorteakte van [verzoekende partij] van het jaar 2001, met aktenummer [nummer] , een latere vermelding toe te voegen van de wijziging van het geslacht in die zin dat het geslacht zal zijn: “X”;
*
gelast de wijziging van de voornamen van [verzoekende partij] in die zin dat de voornamen zullen luiden: “ [voornamen] ”;
*
wijst af het meer of anders verzochte.
Deze beschikking is gegeven door mr. A.M. Brakel, rechter, bijgestaan door mr. A.F. Lemmens als griffier, en uitgesproken op de openbare zitting van 9 september 2026.