Gerecht EU 17 maart 2005, T-160/03, ECLI:EU:T:2005:107
Tekst
Zaak T‑160/03
AFCon Management Consultants e.a.
tegen
Commissie van de Europese Gemeenschappen
„Tacis-programma – Aanbesteding – Onregelmatigheden in gunningsprocedure – Beroep tot schadevergoeding”
Arrest van het Gerecht (Vijfde kamer) van 17 maart 2005
Samenvatting van het arrest
1. Niet-contractuele aansprakelijkheid – Voorwaarden – Onrechtmatigheid – Schade – Causaal verband
(Art. 288, tweede alinea, EG)
2. Overheidsopdrachten van Europese Gemeenschappen – Gunning van opdracht na aanvraag van aanbiedingen – Bevoegdheid van instellingen tijdens verloop van aanbestedingsprocedure – Belangenconflict tussen inschrijver en lid van comité dat is belast met beoordeling van offerten – Beoordelingsmarge van Commissie – Grenzen – Schending van beginselen van behoorlijk bestuur en gelijke behandeling – Aansprakelijk stellen van Gemeenschap
(Art. 288 EG)
3. Overheidsopdrachten van Europese Gemeenschappen – Aanbestedingsprocedure – Kosten van inschrijver – Recht op schadevergoeding – Geen – Uitzondering – Schending van gemeenschapsrecht
1. Het gemeenschapsrecht verleent een recht op schadevergoeding wanneer is voldaan aan drie voorwaarden, te weten dat de geschonden rechtsregel ertoe strekt particulieren rechten toe te kennen, dat er sprake is van een voldoende gekwalificeerde schending en dat er een direct causaal verband bestaat tussen de schending van de op de opsteller van de handeling rustende verplichting en de door de benadeelde personen geleden schade.
(cf. punt 31)
2. Wanneer de Commissie met betrekking tot overheidsopdrachten een belangenconflict tussen een lid van het evaluatiecomité en een van de inschrijvers vaststelt, dient zij uit hoofde van de beginselen van behoorlijk bestuur en gelijke behandeling, met de vereiste zorgvuldigheid en op basis van alle relevante gegevens, haar beschikking over het verdere verloop van de procedure voor de plaatsing van de betrokken opdracht voor te bereiden en te geven. De Commissie moet immers in elke fase van een aanbestedingsprocedure erop toezien dat het beginsel van gelijke behandeling wordt geëerbiedigd en dat bijgevolg alle inschrijvers gelijke kansen hebben.
Dienaangaande beschikt zij over een beoordelingsmarge met betrekking tot de maatregelen die moeten worden getroffen voor het verloop van de procedure. Indien zij evenwel geen onderzoek instelt naar eventuele afspraken tussen een van de inschrijvers en een lid van het evaluatiecomité, overschrijdt zij deze beoordelingsmarge en is er sprake van een kennelijke en ernstige miskenning door de Commissie van de grenzen die aan deze beoordelingsbevoegdheid zijn gesteld. Zij begaat derhalve een onrechtmatigheid waarvoor de Gemeenschap aansprakelijk kan worden gesteld.
(cf. punten 75, 77, 79, 93)
3. De marktdeelnemers moeten de economische risico’s dragen die inherent zijn aan hun activiteiten en die, in het kader van een gunningsprocedure, met name de kosten omvatten die verband houden met de voorbereiding van de offerte. De aldus gemaakte kosten blijven dus ten laste van de onderneming die heeft besloten aan de procedure deel te nemen, daar de mogelijkheid om mee te dingen naar een opdracht niet de zekerheid van de daaruit voortvloeiende gunning van de opdracht inhoudt. Hieruit volgt dat de kosten en uitgaven van een inschrijver wegens deelneming aan een aanbesteding in beginsel geen schade kunnen opleveren die in aanmerking komt voor vergoeding.
Het rechtszekerheids‑ en het vertrouwensbeginsel kunnen zich evenwel tegen de toepassing van artikel 24 van het algemene reglement van de aanbestedingen en de gunning van door het Phare‑ en Tacis-fonds gefinancierde opdrachten verzetten indien een schending van het gemeenschapsrecht in het verloop van de aanbestedingsprocedure de kansen van een inschrijver om een opdracht in de wacht te slepen, ongunstig heeft beïnvloed. Indien de kansen van de inschrijver werden geschaad, dient deze te worden vergoed voor de schade die werd geleden ten gevolge van de kosten in verband met de deelneming aan de procedure.
(cf. punten 98, 102)
ARREST VAN HET GERECHT (Vijfde kamer) 17 maart 2005(1)
„Tacis-programma – Aanbesteding – Onregelmatigheden in gunningsprocedure – Beroep tot schadevergoeding”
verzoekers,
tegen
verweerster,
HET GERECHT VAN EERSTE AANLEG (Vijfde kamer),
het navolgende
Technische offerte Financiële offerte Verschil
2 687 mandagen (EU-deskundigen) 2 200 mandagen (EU-deskundigen) (487) mandagen
4 615 mandagen (lokale deskundigen) 2 250 mandagen (lokale deskundigen) (2 365) mandagen
5 300 mandagen (ondersteunend personeel) 3 500 mandagen (ondersteunend personeel) (1 800) mandagen
Totaal 12 602 mandagen 7 950 mandagen (4 652) mandagen
„1) Honoraria („Fees”), waaronder:
2) Per diem
3) Rechtstreekse uitgaven
4) Terugbetaalbare uitgaven”
Aantallen (mandagen) Technische bijstand Opleiding ReplicatieKennisverspreiding Totaal
EU-deskundigen 2 200 487 2 687
Lokale deskundigen 2 250 2 365 4 615
Ondersteunend personeel 3 500 1 800 5 300
Totaal 7 950 4 652 12 602
Aantal mandagen Bedrag EUR
EU-deskundigen 2 200 821 000
Plaatselijke deskundigen 2 250 58 750
Ondersteunend personeel 3 500 61 250
Totaal 7 950 941 000
HET GERECHT VAN EERSTE AANLEG (Vijfde kamer),
Lindh García-Valdecasas Cooke
De griffier De president van de Vijfde kamer
H. Jung P. Lindh
Inhoud
Feiten van het geding
Procesverloop
Conclusies van partijen
In rechte
A – Het verzoek om maatregelen van instructie
B – Het verzoek om schadevergoeding
1. De rechtmatigheid van de aan de Commissie verweten handelwijze
a) De regelmatigheid van de offerte van GFA
Argumenten van partijen
Beoordeling door het Gerecht
b) Het gebruik van onrechtmatige evaluatiecriteria
Argumenten van partijen
Beoordeling door het Gerecht
c) De gevolgen van het belangenconflict
Argumenten van partijen
Beoordeling door het Gerecht
2. De schade en het causaal verband
a) De vergoeding van de schade als gevolg van de door de deelneming aan de aanbestedingsprocedure geleden verliezen
Argumenten van partijen
Beoordeling door het Gerecht
– De kosten met betrekking tot de indiening van de offerte van AFCon
– De uitgaven om de rechtmatigheid van de aanbestedingsprocedure te bestrijden
b) De vergoeding van de schade ten gevolge van winstderving
Argumenten van partijen
Beoordeling door het Gerecht
c) De vergoeding van de schade ten gevolge van verlies van „profiel”
Argumenten van partijen
Beoordeling door het Gerecht
d) De vergoeding van de schade ten gevolge van aantasting van de goede naam van AFCon en haar bestuurders
Argumenten van partijen
Beoordeling door het Gerecht
e) De intresten
Argumenten van partijen
Beoordeling door het Gerecht
Kosten
1 – Procestaal: Engels.