HvJ EU 6 februari 1973, 48/72, ECLI:EU:C:1973:11
Tekst
Trefwoorden
++++
1 . KARTELS, ONTSTAAN V??R RESPECTIEVELIJK NA VERORDENING NR . 17 - AANMELDING - WERKING - VERBOD - BEVOEGDHEID VAN DE NATIONALE RECHTER
( VERORDENING NR . 17 VAN DE RAAD, ARTIKELEN 4, 5 EN 9 )
2 . KARTELS - BEVOEGDHEID VAN DE COMMISSIE - UITOEFENING - BEGRIP
( VERORDENING NR . 17 VAN DE RAAD, ARTIKEL 9 )
3 . KARTELS - STANDAARDOVEREENKOMST - AANMELDING - WERKING
( VERORDENING NR . 27/62 VAN DE COMMISSIE )
4 . KARTELS - VERBOD - NIETIGHEID - WERKING
( EEG-VERDRAG, ARTIKEL 85 )
Samenvatting
1 . INDIEN EEN KARTEL DAT REEDS BESTOND V??R DE UITWERKING VAN ARTIKEL 85 BIJ VERORDENING NR . 17, OVEREENKOMSTIG DEZE VERORDENING IS AANGEMELD, VEREIST DE ALGEMENE CONTRACTSZEKERHEID DAT DE RECHTER DE NIETIGHEID VAN RECHTSWEGE VAN HET KARTEL EERST VASTSTELT, NADAT DE COMMISSIE KRACHTENS DEZE VERORDENING EEN BESCHIKKING HEEFT GEGEVEN . TEN AANZIEN VAN KARTELS, ONTSTAAN NA DE UITWERKING VAN ARTIKEL 85 BIJ VERORDENING NR . 17, HEBBEN AANMELDINGEN OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 4 DEZER VERORDENING GEEN SCHORSENDE WERKING .
DE RECHTER DIE, KRACHTENS HET BEGINSEL VAN DE RECHTSZEKERHEID, BIJ DE TOEPASSING VAN DE VERBODEN VAN ARTIKEL 85 REKENING DIENT TE HOUDEN MET VERTRAGING BIJ DE COMMISSIE IN DE UITOEFENING HARER BEVOEGDHEDEN, IS NIETTEMIN VERPLICHT RECHT TE DOEN AAN VERZOEKEN VAN DE JUSTITIABELEN DIE DE NIETIGHEID VAN RECHTSWEGE INROEPEN .
DEZE OVERWEGINGEN GELDEN EVENZEER VOOR VAN AANMELDING VRIJGESTELDE KARTELS, DAAR EEN DERGELIJKE AANMELDING SLECHTS EEN NIET-BESLISSENDE AANWIJZING GEEFT DAT DE BETROKKEN KARTELS IN HET ALGEMEEN MINDER SCHADELIJK ZIJN VOOR DE GOEDE WERKING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT .
2 . HET INLEIDEN VAN EEN PROCEDURE IN DE ZIN VAN ARTIKEL 9 VAN VERORDENING NR . 17 DOELT OP EEN GEZAGSHANDELING VAN DE COMMISSIE, WAARUIT HAAR WIL BLIJKT EEN BESCHIKKING TE TREFFEN KRACHTENS DE ARTIKELEN 2, 3 OF 6 . HIERUIT VOLGT DAT EEN EENVOUDIGE ONTVANGSTBEVESTIGING VAN EEN VERZOEK OM EEN NEGATIEVE VERKLARING OF VAN EEN AANMELDING, GEDAAN TER VERKRIJGING VAN EEN ONTHEFFING OP GROND VAN ARTIKEL 85, LID 3, VAN HET VERDRAG, NIET KAN WORDEN GEACHT EEN PROCEDURE KRACHTENS DE ARTIKELEN 2, 3 OF 6 VAN VERORDENING NR . 17 IN TE LEIDEN .
3 . DE DEUGDELIJKE AANMELDING VAN EEN STANDAARDOVEREENKOMST GELDT ALS AANMELDING VAN ALLE, OOK VROEGERE, DOOR DEZELFDE ONDERNEMING GESLOTEN OVEREENKOMSTEN VAN DEZELFDE INHOUD .
4 . DE IN ARTIKEL 85, LID 2, BEDOELDE NIETIGHEID HEEFT TERUGWERKENDE KRACHT .
Partijen
IN DE ZAAK 48-72
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN DE RECHTBANK VAN KOOPHANDEL TE LUIK, IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN
NV BRASSERIE DE HAECHT, GEVESTIGD TE BOORTMEERBEEK,
EN
DE PARTIJ WILKIN-JANSSEN, WONENDE TE ESNEUX,
Onderwerp
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING INZAKE DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 85 VAN HET EEG-VERDRAG EN DE ARTIKELEN 2, 3, 4, 5, 6 EN 9 VAN VERORDENING NR . 17 VAN DE RAAD VAN 6 FEBRUARI 1962, EERSTE VERORDENING OVER DE TOEPASSING VAN DE ARTIKELEN 85 EN 86 VAN HET EEG-VERDRAG, PB 1962, BLZ . 204/62 EN VOLGENDE,
Overwegingen van het arrest
1 OVERWEGENDE DAT DE RECHTBANK VAN KOOPHANDEL TE LUIK BIJ BESCHIKKING VAN 27 JUNI 1972, INGEKOMEN TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 11 JULI 1972, KRACHTENS ARTIKEL 177 VAN HET EEG-VERDRAG DRIE VRAGEN HEEFT GESTELD INZAKE DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 85 VAN HET VERDRAG ALSMEDE VAN VERORDENING NR . 17 VAN DE RAAD VAN 6 FEBRUARI 1962, EERSTE VERORDENING OVER DE TOEPASSING VAN DE ARTIKELEN 85 EN 86 VAN HET VERDRAG ( PB 1962, NR . 13 );
TEN AANZIEN VAN DE VRAGEN IN HET ALGEMEEN
2 OVERWEGENDE DAT HET VERDRAG REEDS BIJ ZIJN INWERKINGTREDING IN ARTIKEL 85, LID 2, DE BIJ DIT ARTIKEL VERBODEN OVEREENKOMSTEN EN BESLUITEN VAN RECHTSWEGE NIETIG VERKLAART;
3 DAT, HOEWEL HET IN LID 1 VAN ARTIKEL 85 NEERGELEGDE VERBOD WORDT GEMATIGD DOOR DE IN LID 3 VERVATTE ONTHEFFINGSMOGELIJKHEID, HET VERDRAG GEEN OVERGANGSBEPALING BEVAT TEN AANZIEN VAN DE WERKING VAN LID 2 VOOR OVEREENKOMSTEN EN BESLUITEN DIE REEDS BESTONDEN BIJ DE INWERKINGTREDING VAN HET VERDRAG OF VAN VERORDENING NR . 17;
4 DAT DEZE LEEMTE TOT EEN ONGEWISSE SITUATIE HEEFT GELEID, TE MEER WAAR NAAST DE COMMISSIE DIE KAN OPTREDEN KRACHTENS DE IN ARTIKEL 87 BEDOELDE VERORDENINGEN EN RICHTLIJNEN, DE NATIONALE RECHTERLIJKE AUTORITEITEN INGEVOLGE DE DIRECTE WERKING VAN ARTIKEL 85, LID 2, BEVOEGD ZIJN ALS SANCTIE OP DE VERBODEN OVEREENKOMSTEN EN BESLUITEN DE NIETIGHEID VAN RECHTSWEGE HIERVAN VAST TE STELLEN;
5 DAT IMMERS LANGS DE EERSTE WEG KAN WORDEN GEHANDELD MET DE NODIGE SOEPELHEID OM REKENING TE HOUDEN MET DE BIJZONDERHEDEN VAN IEDER AFZONDERLIJK GEVAL, TERWIJL LID 2 VAN ARTIKEL 85, BEDOELD ALS STRENGE SANCTIE OP EEN BELANGRIJK VERBOD, UIT DIEN HOOFDE AAN DE RECHTER NIET DE MOGELIJKHEID VERSCHAFT EEN ZELFDE SOEPELHEID TE BETRACHTEN;
6 DAT VERORDENING NR . 17 WELISWAAR BIJ DE OMSCHRIJVING VAN DE BEVOEGDHEDEN DER COMMISSIE HAAR MET NAME IN ARTIKEL 7 IN STAAT STELT REKENING TE HOUDEN MET HET ALGEMENE BEGINSEL VAN DE RECHTSZEKERHEID, MAAR DE WERKING VAN LID 2 VAN ARTIKEL 85 NIET VERZACHT - WAT BIJ DEZE VERORDENING OVERIGENS NIET MOGELIJK WAS -, DOCH INTEGENDEEL IN ARTIKEL 1 BEVESTIGT DAT DE IN ARTIKEL 85, LID 1, BEDOELDE OVEREENKOMSTEN, BESLUITEN EN ONDERLING AFGESTEMDE FEITELIJKE GEDRAGINGEN ZIJN VERBODEN, ZONDER DAT DAARTOE ENIGE VOORAFGAANDE BESCHIKKING IS VEREIST, BEHOUDENS ALLEEN HET BEPAALDE IN DE ARTIKELEN 6, 7 EN 23;
7 DAT ALDUS DE BEPALING VAN DE WIJZE WAAROP DE TOEPASSING IN RECHTE VAN ARTIKEL 85, LID 2, MOEST WORDEN VERENIGD MET DE EERBIEDIGING VAN HET GENOEMDE ALGEMENE RECHTSZEKERHEIDSBEGINSEL, AAN HET UITSLUITENDE OORDEEL VAN DE RECHTER WERD OVERGELATEN;
8 OVERWEGENDE DAT VOOR DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 85, LID 2, DUS MOET WORDEN ONDERSCHEIDEN TUSSEN DE OVEREENKOMSTEN EN BESLUITEN DIE REEDS V??R DE UITWERKING VAN ARTIKEL 85 BIJ VERORDENING NR . 17 BESTONDEN, HIERNA TE NOEMEN "OUDE KARTELS", EN DE NADIEN GETROFFEN OVEREENKOMSTEN EN BESLUITEN, HIERNA TE NOEMEN "NIEUWE KARTELS";
9 OVERWEGENDE MET BETREKKING TOT DE OUDE KARTELS DAT DE ALGEMENE CONTRACTSZEKERHEID EIST DAT, MET NAME WANNEER HET KARTEL OVEREENKOMSTIG VERORDENING NR . 17 IS AANGEMELD, DE RECHTER DE NIETIGHEID VAN RECHTSWEGE ERVAN EERST VASTSTELT NADAT DE COMMISSIE KRACHTENS DEZE VERORDENING EEN BESCHIKKING HEEFT GEGEVEN;
10 OVERWEGENDE MET BETREKKING TOT DE NIEUWE KARTELS DAT, WAAR DE VERORDENING ERVAN UITGAAT DAT ZOLANG DE COMMISSIE ZICH NIET HEEFT UITGESPROKEN, AAN HET KARTEL SLECHTS VOOR RISICO VAN DE PARTIJEN UITVOERING KAN WORDEN GEGEVEN, AANMELDINGEN OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 4, LID 1, VAN VERORDENING NR . 17 GEEN SCHORSENDE WERKING HEBBEN;
11 DAT HET BEGINSEL VAN DE RECHTSZEKERHEID WELISWAAR EIST DAT BIJ DE TOEPASSING VAN DE VERBODEN VAN ARTIKEL 85 REKENING WORDT GEHOUDEN MET DE VEELAL AANZIENLIJKE VERTRAGING BIJ DE COMMISSIE IN DE UITOEFENING HARER BEVOEGDHEDEN, MAAR DAT ZULKS DE RECHTER NIET VERMAG TE ONTHEFFEN VAN DE VERPLICHTING RECHT TE DOEN AAN DE JUSTITIABELEN DIE DE NIETIGHEID VAN RECHTSWEGE INROEPEN;
12 DAT HET IN EEN ZODANIG GEVAL AAN DE RECHTER STAAT TE BESLISSEN, MET EVENTUELE GEBRUIKMAKING VAN ARTIKEL 177, OF DE PROCEDURE DIENT TE WORDEN GESCHORST OM PARTIJEN GELEGENHEID TE GEVEN HET OORDEEL VAN DE COMMISSIE IN TE WINNEN, TEN WARE HIJ BEVINDT DAT HETZIJ HET KARTEL DE MEDEDINGING OF DE HANDEL TUSSEN DE LID-STATEN NIET MERKBAAR ONGUNSTIG BEINVLOEDT, HETZIJ DE ONVERENIGBAARHEID VAN HET KARTEL MET ARTIKEL 85 NIET IN TWIJFEL KAN WORDEN GETROKKEN;
13 DAT VOORGAANDE OVERWEGINGEN WELISWAAR VOORAL BETREKKING HEBBEN OP KARTELS DIE OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 4 DER VERORDENING MOETEN WORDEN AANGEMELD, DOCH EVENZEER GELDEN VOOR VAN AANMELDING VRIJGESTELDE KARTELS, DAAR EEN DERGELIJKE VRIJSTELLING SLECHTS EEN NIET-BESLISSENDE AANWIJZING GEEFT DAT DE BETROKKEN KARTELS IN HET ALGEMEEN MINDER SCHADELIJK ZIJN VOOR DE GOEDE WERKING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT;
TEN AANZIEN VAN DE EERSTE VRAAG
14 OVERWEGENDE DAT IN DE EERSTE PLAATS WORDT GEVRAAGD OF DE PROCEDURE KRACHTENS DE ARTIKELEN 2, 3 EN 6 VAN VERORDENING NR . 17 MOET WORDEN GEACHT DOOR DE COMMISSIE TE ZIJN INGELEID OP HET TIJDSTIP WAAROP ZIJ DE ONTVANGST HEEFT BEVESTIGD VAN EEN VERZOEK OM EEN NEGATIEVE VERKLARING OF VAN EEN AANMELDING, GEDAAN TER VERKRIJGING VAN EEN ONTHEFFING OP GROND VAN ARTIKEL 85, LID 3, VAN HET VERDRAG;
15 DAT DE VRAAG KLAARBLIJKELIJK DOELT OP HET BEPAALDE IN ARTIKEL 9, LID 3, DER VERORDENING, LUIDENDE : "ZOLANG DE COMMISSIE GEEN PROCEDURE HEEFT INGELEID KRACHTENS DE ARTIKELEN 2, 3 OF 6, BLIJVEN DE AUTORITEITEN VAN DE LID-STATEN OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 88 VAN HET VERDRAG BEVOEGD ARTIKEL 85, LID 1 ,... TOE TE PASSEN";
16 OVERWEGENDE DAT DE VRAAG, OF GENOEMD ARTIKEL 9 MET DE UITDRUKKING "AUTORITEITEN VAN DE LID-STATEN" TEVENS DOELT OP DE NATIONALE RECHTER, HANDELEND KRACHTENS ARTIKEL 85, LID 2, VAN HET VERDRAG, NIET OPNIEUW BEHOEFT TE WORDEN ONDERZOCHT, DOCH DAT THANS KAN WORDEN VOLSTAAN MET DE VASTSTELLING DAT ARTIKEL 9 MET DE VERWIJZING NAAR DE INLEIDING VAN EEN PROCEDURE KRACHTENS DE ARTIKELEN 2, 3 OF 6, KENNELIJK DOELT OP EEN GEZAGSHANDELING VAN DE COMMISSIE, WAARUIT HAAR WIL BLIJKT EEN BESCHIKKING TE TREFFEN KRACHTENS GENOEMDE ARTIKELEN;
17 DAT EEN EENVOUDIGE ONTVANGSTBEVESTIGING GEENSZINS EEN WILSUITING DOCH SLECHTS EEN HANDELING VAN ADMINISTRATIEVE STIPTHEID VORMT EN DERHALVE NIET KAN WORDEN BESCHOUWD ALS EEN DERGELIJKE GEZAGSHANDELING;
18 DAT HIERUIT VOLGT DAT EEN EENVOUDIGE ONTVANGSTBEVESTIGING VAN EEN VERZOEK OM EEN NEGATIEVE VERKLARING OF VAN EEN AANMELDING, GEDAAN TER VERKRIJGING VAN EEN ONTHEFFING OP GROND VAN ARTIKEL 85, LID 3, VAN HET VERDRAG, NIET KAN WORDEN GEACHT EEN PROCEDURE KRACHTENS DE ARTIKELEN 2, 3 OF 6 VAN VERORDENING NR . 17 IN TE LEIDEN;
TEN AANZIEN VAN DE TWEEDE VRAAG
19 OVERWEGENDE DAT IN DE TWEEDE PLAATS WORDT GEVRAAGD OF DE AANMELDING VAN EEN STANDAARDOVEREENKOMST IN 1969 KAN GELDEN ALS DE AANMELDING VAN EEN IN DE LOOP VAN 1963 GESLOTEN SOORTGELIJKE OVEREENKOMST;
20 OVERWEGENDE DAT UIT VERORDENING NR . 27/62 VAN DE COMMISSIE VAN 3 MEI 1962 ( PB 1962, BLZ . 1118 ) EN UIT DE BIJBEHORENDE MODELFORMULIEREN BLIJKT DAT DE COMMISSIE, TER VERLICHTING VAN DE ADMINISTRATIEVE BEHANDELING, DE AANMELDING VAN EEN STANDAARDOVEREENKOMST VOLDOENDE ACHT OM DE OVEREENKOMSTEN OP STRIJD MET ARTIKEL 85 TE KUNNEN ONDERZOEKEN;
21 DAT MET DE ENKELE AANMELDING VAN EEN STANDAARDOVEREENKOMST HET DOEL VAN DE AANMELDING DERHALVE IS BEREIKT TEN AANZIEN VAN DE DOOR DEZELFDE ONDERNEMING GESLOTEN OVEREENKOMSTEN MET EEN IDENTIEKE INHOUD;
22 DAT ECHTER UIT BOVENSTAANDE ALGEMENE OVERWEGINGEN VOLGT DAT EEN AANMELDING IN 1969, DUS NA AFLOOP VAN DE IN ARTIKEL 5, LID 1, EN ARTIKEL 7, LID 2, VAN VERORDENING NR . 17 GENOEMDE TERMIJNEN, NIET GEEIGEND IS AAN OVEREENKOMSTEN VAN HET AANGEMELDE TYPE HET KARAKTER VAN OUDE KARTELS TOE TE KENNEN, OOK AL BESTONDEN ZIJ REEDS V??R DE INWERKINGTREDING VAN DEZE VERORDENING;
23 OVERWEGENDE DAT BLIJKENS HET VOORGAANDE DE DEUGDELIJKE AANMELDING VAN EEN STANDAARDOVEREENKOMST GELDT ALS AANMELDING VAN ALLE, OOK VROEGERE, DOOR DEZELFDE ONDERNEMING GESLOTEN OVEREENKOMSTEN VAN DEZELFDE INHOUD;
TEN AANZIEN VAN DE DERDE VRAAG
24 OVERWEGENDE DAT IN DE DERDE PLAATS WORDT GEVRAAGD OF DE NIETIGHEID KRACHTENS ARTIKEL 85, LID 2, VAN OVEREENKOMSTEN DIE NIET BEHOEVEN TE WORDEN AANGEMELD, WORDT GEACHT TE ZIJN VASTGESTELD OP DE DATUM WAAROP EEN DER PARTIJEN BIJ DE OVEREENKOMST DE NIETIGHEID NAAR BEHOREN HEEFT INGEROEPEN, OF PAS OP DE DATUM VAN DE RECHTERLIJKE UITSPRAAK OF DE BESCHIKKING DER COMMISSIE, WAARBIJ ZIJ WORDT VASTGESTELD;
25 OVERWEGENDE DAT UIT BOVENSTAANDE ALGEMENE OVERWEGINGEN BLIJKT DAT ARTIKEL 85, LID 2, DE BIJ DIT ARTIKEL VERBODEN OVEREENKOMSTEN EN BESLUITEN VAN RECHTSWEGE NIETIG VERKLAART ;
26 DAT DEZE NIETIGHEID DERHALVE ALLE GEVOLGEN, VOOR HET VERLEDEN EN VOOR DE TOEKOMST, VAN DE OVEREENKOMST OF HET BESLUIT KAN TREFFEN;
27 DAT BIJGEVOLG DE IN ARTIKEL 85, LID 2, BEDOELDE NIETIGHEID TERUGWERKENDE KRACHT HEEFT;
Beslissing inzake de kosten
TEN AANZIEN VAN DE KOSTEN
28 OVERWEGENDE DAT DE KOSTEN, DOOR DE COMMISSIE, DE REGERING VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND EN DE REGERING VAN DE FRANSE REPUBLIEK WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KUNNEN KOMEN EN DAT DE PROCEDURE TEN AANZIEN VAN PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT IS TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN;
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE,
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR DE RECHTBANK VAN KOOPHANDEL TE LUIK BIJ HAAR BESCHIKKING VAN 27 JUNI 1972 GESTELDE VRAGEN, VERKLAART VOOR RECHT :
1 . MET DE EENVOUDIGE VERZENDING VAN EEN ONTVANGSTBEVESTIGING VAN EEN VERZOEK OM EEN NEGATIEVE VERKLARING OF VAN EEN AANMELDING, GEDAAN TER VERKRIJGING VAN EEN ONTHEFFING OP GROND VAN ARTIKEL 85, LID 3, VAN HET EEG-VERDRAG, WORDT NIET EEN PROCEDURE KRACHTENS DE ARTIKELEN 2, 3 OF 6 VAN VERORDENING NR . 17 INGELEID .
2 . DE DEUGDELIJKE AANMELDING VAN EEN STANDAARDOVEREENKOMST GELDT ALS AANMELDING VAN ALLE, OOK VROEGERE, DOOR DEZELFDE ONDERNEMING GESLOTEN OVEREENKOMSTEN VAN DEZELFDE INHOUD .
3 . DE IN ARTIKEL 85, LID 2, BEDOELDE NIETIGHEID HEEFT TERUGWERKENDE KRACHT .